Artykuł sponsorowany

Jak dobrać szprosy do krakowskiej kamienicy, by zachować historyczny rytm elewacji

Jak dobrać szprosy do krakowskiej kamienicy, by zachować historyczny rytm elewacji

W krakowskich kamienicach historyczny rytm elewacji zależy w dużej mierze od pierwotnego podziału okien. Wprowadzanie nowej stolarki wymaga ogromnej ostrożności, ponieważ każda zmiana szerokości ramiaków potrafi zaburzyć proporcje fasady. Właściciele historycznych obiektów stają przed koniecznością dopasowania nowoczesnych technologii do surowych wymogów architektonicznych. Odpowiednie odtworzenie układu kwater zapobiega naruszeniu spójności wizualnej całego budynku, co bezpośrednio wpływa na spójną estetykę zabytkowej ulicy.

Jakie rodzaje szprosów wpływają na podział okna

Szprosy konstrukcyjne stanowią rzeczywisty element ramy okiennej i dzielą szybę na odrębne kwatery z niezależnymi pakietami szybowymi. Elementy te wykonuje się z tego samego materiału co ramę, co zapewnia najwyższą autentyczność wizualną przy zachowaniu dużej sztywności całej konstrukcji. Zastosowanie takiego wariantu sprawdza się szczególnie przy bardzo rozległych przeszkleniach, które wymagają dodatkowego wzmocnienia. Grubość drewnianych ramiaków generuje na elewacji naturalny światłocień. Ten detal architektoniczny decyduje o trójwymiarowym wyglądzie okna.

Szprosy naklejane przyjmują formę listew mocowanych bezpośrednio do powierzchni szkła z jednej lub z obu stron. W wariancie wiedeńskim dodatkowo stosuje się aluminiową ramkę dystansową wewnątrz pakietu szybowego. Ten zabieg tworzy wysoce wiarygodne złudzenie pełnego podziału okna bez konieczności ingerencji w ciągłość szyby. Z kolei szprosy międzyszybowe zamyka się całkowicie wewnątrz pakietu, dzięki czemu zewnętrzna powierzchnia pozostaje idealnie gładka.

Z perspektywy przechodnia różnica w odbiorze elewacji bywa bardzo wyraźna. Modele konstrukcyjne idealnie naśladują historyczny charakter podziałów poprzez naturalną grubość zastosowanych elementów. Rozwiązania naklejane i międzyszybowe dają zazwyczaj efekt nieco bardziej uproszczony. Tę różnicę widać zwłaszcza przy obserwowaniu fasady z bliska lub pod ostrym kątem bezpośrednio z poziomu chodnika.

Konserwator i dobór technologii w zabytku

Wymiana stolarki w historycznych budynkach wymaga ścisłej współpracy z odpowiednim urzędem. W przypadku obiektów wpisanych do rejestru zabytków inwestor musi uzyskać formalne pozwolenie konserwatorskie na prowadzenie robót. Jeśli kamienica figuruje wyłącznie w gminnej ewidencji zabytków, procedura opiera się zazwyczaj na odpowiednim uzgodnieniu projektu. Forma zgody zależy wtedy bezpośrednio od zakresu planowanych prac budowlanych.

Organ nadzorujący najczęściej oczekuje wiernego odtworzenia oryginalnych profili ramiaków oraz typu zastosowanych wcześniej szprosów. Wymóg ten pojawia się zawsze w sytuacjach, gdy zachowały się wystarczające ślady architektoniczne lub dokumentacja. Dopuszczenie rozwiązania wyłącznie stylizowanego zdarza się głównie przy całkowitym braku przekazów historycznych. Konserwator może zaakceptować pewne uproszczenia technologiczne, o ile nowa rama zachowa spójny rytm elewacji.

Przed przystąpieniem do prac niezbędna okazuje się szczegółowa inwentaryzacja pomiarowo-rysunkowa całego frontu budynku. Opracowanie obejmuje rzuty, przekroje pionowe oraz dokładną analizę zachowanych detali okuć i historycznych profili drewnianych. Projektanci opierają się także na dawnych fotografiach i ocalałych fragmentach drewna zdemontowanych podczas poprzednich remontów. Na podstawie zebranego materiału określa się docelowy układ kwater.

Właściwie zaprojektowane okna drewniane ze szprosami w Krakowie pozwalają zrównoważyć wymogi ochrony zabytków z potrzebami użytkowników. Rodzaj podziału wpływa bowiem bezpośrednio na codzienne parametry użytkowe wnętrza. Masywne ramy konstrukcyjne tworzą dodatkowe mostki termiczne i nieznacznie ograniczają dopływ naturalnego światła dziennego do pomieszczeń. Wersje naklejane lub międzyszybowe pozostawiają większą, nieprzerwaną taflę szkła, co odczuwalnie poprawia nasłonecznienie ciemniejszych pokojów.

Praktyczna strona eksploatacji dotyczy również regularnej konserwacji i mycia skrzydeł. Odbiór detalu przy listwach konstrukcyjnych gwarantuje pełną zgodność z historią, jednak wystające krawędzie gromadzą wodę i zanieczyszczenia. Gładka powierzchnia wariantu międzyszybowego okazuje się najmniej problematyczna w codziennym, domowym utrzymaniu. Wykonaniem nietypowych projektów stolarki na wymiar zajmuje się m.in. doświadczony producent Nieświec, który dostarcza zindywidualizowane elementy płynnie wpisujące się w architekturę historyczną.

Odtworzenie czy stylizacja historyczna okien

Pełna rekonstrukcja podziału kwater w stosunku jeden do jednego stanowi konieczność w budynkach o najwyższej wartości historycznej. Decyzja ta gwarantuje zachowanie całkowitej autentyczności elewacji i pozwala spełnić najbardziej rygorystyczne wytyczne urzędowe. Rozwiązanie to sprawdza się znakomicie tam, gdzie przetrwały oryginalne ramy lub bezbłędna dokumentacja rysunkowa dawnego obiektu.

W obiektach o nieco mniejszym znaczeniu historycznym często lepiej sprawdzają się przemyślane koncepcje stylizowane. Zastosowanie współczesnych rozwiązań konstrukcyjnych z zachowaniem dawnych proporcji chroni budynek przed wizualnym fałszowaniem minionej epoki. Odpowiednie zbalansowanie wierności historycznej oraz nowoczesnej technologii izolacyjnej umożliwia stworzenie wysoce komfortowej przestrzeni mieszkalnej. Podnosi to jednocześnie parametry cieplne i akustyczne modernizowanej kamienicy.